جدید به قدیم
بودجه سال آینده با یک رویکرد کاملا انقباضی راهی مجلس شده است و آنطور که از کلیت آن مشخص است؛ دولت سعی در کنترل تورم و جلوگیری از نوسانات قیمتی در بازار دارد و ارقامی که در خصوص انتشار اوراق در سال جدید در این بودجه ذکر شده است؛ نشان میدهد که دولت چندان به دنبال حمایت از بازار سهام نیست.
سواحل مکران بهعنوان یکی از مناطق راهبردی و کلیدی ایران، از ظرفیتهای گسترده اقتصادی، ژئوپلیتیک و زیستمحیطی برخوردار است. توسعه متوازن و پایدار این کرانه میتواند به رونق اقتصادی و ایجاد اشتغال منجر شود و همچنین نقش مؤثری در تحکیم امنیت ملی و بهرهبرداری از موقعیت ترانزیتی و انرژی کشور ایفا کند. اما در عین حال باید توجه داشت توسعه سواحل مکران به عنوان یک ضرورت ملی و محلی، نیازمند پشتوانههای پژوهشی و روشهای علمی است. به همین جهت گفتگویی داشتیم با "دکتر مهدی میرزاده کوهشاهی" دانشیار جغرافیای سیاسی دانشگاه هرمزگان تا به بررسی متدهای علمی، چارچوبهای مطالعاتی و نقش پژوهش در تدوین راهبردهای توسعه این منطقه بپردازیم.
در تقویم رسمی، «روز زن» اغلب به مناسبتهایی گره خورده که قرار است احترام و مقام زن را یادآوری کنند اما در خارج از این تقویم، زنانی زندگی میکنند که هر روزشان آزمون طاقت و زیستن در شرایطی است که کمتر دیده میشود: مادران تکسرپرست. زنانی که بار زیستی، عاطفی، اقتصادی و زمانی خانواده را به تنهایی بر دوش میکشند و در سکوت، زیرساختهایی را جبران میکنند که سالهاست کارکرد حمایتی خود را از دست دادهاند. افزایش جمعیت این گروه، آنها را به یک اقلیت بزرگ تبدیل کرده است؛ اقلیتی که دیده نمیشود، اما ستون بخشی از پایداری اجتماعیاند.
در میان کوهها و دشتهای شمال بندرعباس، شهری متولد شده که قرار بود الگویی نوین از توسعهی پایدار در جنوب ایران باشد: شهر جدید علوی. طرحی که در ابتدا با هدف ساماندهی رشد جمعیت بندرعباس، کاهش فشار بر بافت مرکزی و ایجاد شهری هماهنگ با اقلیم گرم و مرطوب برنامهریزی شد. اما امروز، پس از گذشت بیش از یک دهه، پرسش جدی این است که آیا علوی توانسته هدف خود را محقق کند؟ آیا این شهر واقعاً «تابآور» است، یا هنوز در مرحلهی طرح روی کاغذ باقی مانده است؟
در چهرهی در حال رشد بندرعباس، ساختمانهای میانمرتبه بهتدریج جای خانههای حیاطدار و کمارتفاع را گرفتهاند. این تغییر، طبیعیترین واکنش کالبدی به رشد جمعیت، مهاجرت، و محدودیت زمین در یکی از متراکمترین شهرهای جنوبی ایران است. اما پرسش محوری آنجاست که آیا این بناهای چندطبقه جدید، با اقلیم، فرهنگ و نیازهای انرژی شهر سازگارند؟ یا تنها نسخهای تقلیدی از تیپهای ساختوساز در سایر مراکز شهری کشورند که بدون شناخت از شرایط سخت اقلیمی جنوب، در بندرعباس پیاده شدهاند؟
استان هرمزگان در دهههای اخیر به دلیل موقعیت استراتژیک، ظرفیتهای بندری و صنعتی و توسعه گردشگری، به یکی از مقاصد مهم مهاجرت داخلی و خارجی تبدیل شده است. رشد جمعیت ناشی از مهاجرت، فرصتهای تازهای برای رونق اقتصادی، تنوع فرهنگی و ارتقای سرمایه انسانی فراهم کرده است اما در عین حال چالشهای اجتماعی و زیرساختی قابل توجهی را نیز به همراه داشته است. مدیریت این پدیده پیچیده نیازمند برنامهریزی علمی، هماهنگی میان نهادهای شهری و اجتماعی، و درک صحیح از ظرفیتهای بومی استان است تا ضمن استفاده از سرمایههای مهاجرین، از آسیبهای احتمالی به اجتماع محلی جلوگیری شود.
نظام آموزشی بهعنوان یکی از پایههای توسعه اجتماعی و اقتصادی، امروز در هرمزگان با بحرانی عمیق و ساختاری مواجه است. بحرانی که دیگر نمیتوان آن را در هیاهوی وعدهها و توصیهها پنهان کرد. خانوادههایی که روزی مدرسه را پناهگاه رشد و یادگیری میدانستند، اکنون با دیواری از شهریههای غیرقابلباور، تراکم کلاسی و زیرساختهای فرسوده روبهرو هستند؛ دیواری که فرزندانشان را از دسترسی برابر به آموزش محروم میکند.
رشد جمعیت و افزایش مهاجرت به شهرها فضاهای شهری را با محدودیت بیشتری مواجه ساخته و باعث شده نیاز شهروندان به فضاهای سبز برای آسایش افزایش یابد. از طرفی گستردگی شهر بندرعباس نیازهای مختلفی را بین شهروندان ایجاد کرده است. مهمترین آنها میتوان به ایجاد فضاهای سبز، فضای متناسب بازی کودکان در قالب پارکهای محلهای و شهری اشاره کرد.
«دونالد ترامپ به عنوان رئیس جمهور آمریکا و تمام اعضای خانواده در جریان سفر خود به اراضی اشغالی از دیوار ندبه دیدن کرد. دیوار ندبه مقدس ترین مکان مذهبی یهودیان به شمار می رود که بر روی تپه موریا در شهر اورشلیم قرار دارد.»(1) این ترندترین خبر جهان سیاست در اول خرداد ۱۳۹۶ هجری شمسی بود. پایبندی به بنیادهای اعتقادی در تمام ابعاد و شمول آن در تمام جهان و حتی در بین سیاستمداران هم دیده می شود.