جدید به قدیم
…فنی این زمینلرزه همچنان ادامه دارد و اظهار نظر قطعی درباره علل خرابی برخی ساختمانها نیازمند انتشار گزارشهای رسمی است، اما تجربه زلزلههای بزرگ جهان نشان میدهد که هر زمینلرزه، فرصتی ارزشمند برای بازنگری در شیوه طراحی، اجرا و نظارت بر ساختمانهاست. برای کشوری مانند ایران که در یکی از پهنههای لرزهخیز جهان قرار دارد، بهرهگیری از این تجربهها ضرورتی انکارناپذیر است.درس اول؛ ایمنی ساختمان از زمین زیر آن آغاز میشود.در تحلیل عملکرد ساختمانها، معمولاً نگاهها به ستونها، تیرها و دیوارها معطوف میشود، در حالی که مهندسان میدانند رفتار لرزهای یک ساختمان، به ویژگیهای زمین محل استقرار آن نیز وابسته است. در مناطقی که دارای خاکهای ماسهای سست و سطح بالای آب زیرزمینی هستند، از جمله بخشهایی از بندرعباس و برخی دیگر از شهرهای ساحلی کشور، صرف انجام مطالعات خاک کافی نیست. نتایج این مطالعات باید مبنای طراحی صحیح ژئوتکنیکی، ارزیابی خطر روانگرایی، انتخاب روش مناسب بهسازی خاک در صورت نیاز، انتخاب نوع مناسب پی و اجرای دقیق فونداسیون قرار گیرد. بیتوجهی به هر یک از این مراحل میتواند عملکرد ساختمان را در زمان زلزله تحت تأثیر قرار دهد.درس دوم؛ طراحی صحیح سازه، نخستین خط دفاعی در برابر زلزله است.ساختمان زمانی ایمن خواهد بود که سیستم…
در پی تنشهای اخیر میان تهران و واشنگتن، سپاه پاسداران از پاسخ به حمله هوایی آمریکا علیه سواحل ایران خبر داده و تأکید کرده است که هرگونه اقدام تجاوزکارانه با واکنشی گستردهتر روبهرو خواهد شد؛ این در حالی است که مقامات آمریکایی همزمان تلاش کردهاند این حملات را نشانه آغاز جنگ ندانند و از پایان عملیات نظامی سخن گفتهاند. در کنار این تحولات امنیتی، شهادت دو مأمور انتظامی در حمله مسلحانه به بانه، حذف تیم ملی ایران از جام جهانی پس از تساوی با مصر، وقوع زلزله در پاکستان و اعلام جایگاه ششم ایران در تولید جهانی سیمان از دیگر محورهای مهم خبرهای امروز به شمار میرود.
…سخن گفتند و رؤیاهایی که، این سرزمین را در حاشیه تاریخ میخواستند. اما واقعیت، مسیر دیگری را رقم زد. ایران، نه تنها باقی ماند، بلکه در بزنگاههای حساس، نشان داد که هیچ ارادهای قادر نیست ملتی ریشهدار را از صحنه تاریخ حذف کند. اکنون اما، آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، نه گذشته، بلکه آینده است. اگر دیپلماسی و میدان توانستهاند روزنهای برای کاهش تنشها و شکلگیری توافقها بگشاید، انتظار طبیعی ملت، تبدیل این دستاوردها به بهبود ملموس در زندگی روزمره است. در سفره مردم، در اشتغال جوانان، در ثبات اقتصادی و در امیدی که باید دوباره در جامعه جان بگیرد. امروز بیش از هر زمان، مسئولیت سنگین بر دوش حاکمیت و ساختارهای تصمیمگیر قرار دارد. مسئولیتی که معیار آن نه در شعار، بلکه در عمل سنجیده میشود. مردمی که در سختترین شرایط در کنار کشور ایستادند، شایسته آن هستند که ثمره این ایستادگی را در رفاه، عدالت و فرصتهای برابر ببینند. تاریخ بارها نشان داده است که قدرت واقعی، نه در تهدید، بلکه در اعتماد مردم نهفته است. هیچ سرمایهای پایدارتر از این اعتماد نیست. سرمایهای که تنها با صداقت، کار جهادی، تدبیر اقتصادی و پاسخگویی مستمر حفظ میشود. امروز، اگر فصلی تازه در روابط و دیپلماسی گشوده…
…و اختلافات سیاسی، یک اصل غیرقابل انکار وجود دارد: آب، زندگی است و مدرسه، نماد آینده. هر دستی که به سوی این دو دراز شود، نه تنها به یک منطقه یا یک ملت، بلکه به وجدان بشریت حمله کرده است. حمله به منابع آب آشامیدنی سیریک و بندر کوهستک از سوی ارتش جنایتکار آمریکا، اقدامی هولناک و تکاندهنده است. محروم کردن مردم از آب سالم، هدف قرار دادن ابتداییترین حق انسانی یعنی حق حیات است. آب، سلاح جنگی نیست؛ بلکه یک حق انسانی است. کسانی که منابع حیاتی یک جامعه را نشانه میروند، در واقع کودکان، سالمندان، بیماران و خانوادههای بیدفاع را هدف قرار دادهاند. این رفتاری است که با هیچ معیار اخلاقی و انسانی سازگار نیست. همین آمریکای پرادعایی که شعار آزادی خواهی وحقوق بشرش گوش عالم را کرکرده است چند ماه قبل با حمله به مدرسه شجره طیبه میناب، زخمی عمیق بر پیکر جامعه برجای گذاشت. مدرسه باید مکانی برای آموختن، رشد کردن و رؤیا ساختن باشد، نه جایی برای ترس، اضطراب و ناامنی. وقتی محیط آموزشی مورد تعرض قرار میگیرد، امید یک نسل مورد حمله قرار میگیرد. کودکان نباید قربانی خشونت، نفرت و بیمسئولیتی شوند. علاوه بر آن حمله به سالن ورزشی لامرد و به خاک و…
…گروههای مقاومت که عمدتاً در عراق و دیگر کشورهای منطقه فعالیت دارند، نگرانیهای زیادی پیدا کرده است. این گروهها از جمله کتائب حزبالله، عصائب اهل الحق، النجباء و سایر گروههای مرتبط با ایران، نقش فعالی در حمایت از فلسطینیها و مقاومت در برابر رژیم صهیونیستی ایفا کردهاند. از سوی دیگر، اسرائیل این گروهها را به عنوان تهدیدات عمده برای امنیت خود در نظر میگیرد چرا که این گروهها از خاک عراق بهطور مداوم حملاتی علیه اهداف اسرائیلی انجام دادهاند.اسرائیل در تهدیدات خود اعلام کرده است که این حملات مکرر از سوی گروههای عراقی نقض حاکمیت اسرائیل است. این تهدیدات نه تنها در راستای دفاع از مرزهای اسرائیل است، بلکه به نوعی تلاش برای تضعیف محور مقاومت در منطقه است. اسرائیل بهویژه نگران رشد قدرت این گروهها و تهدیدات گستردهای است که از طریق آنها ممکن است به اسرائیل برسد.این تهدیدات در واقع نوعی واکنش به همافزایی گروههای مقاومت در عراق و همچنین شکلگیری یک جبهه متحد منطقهای در برابر اسرائیل است.اسرائیل در نامهای که به شورای امنیت سازمان ملل فرستاده، بهطور خاص گروههای مقاومت عراقی همچون کتائب حزبالله، عصائب اهل الحق، النجباء، کتائب سید الشهداء و سازمان بدر را بهعنوان اهداف اصلی…
…اقدامی مهم و اثرگذار در روایت حقیقت یکی از تلخترین فجایع انسانی سالهای اخیر بود. در روزهایی که محدودیتهای اینترنتی و جنگ رسانهای تلاش داشت ابعاد این حادثه را در هالهای از ابهام قرار دهد، حضور رسانههای بینالمللی در صحنه توسط سازمان بسیج رسانه کشور و با همکاری استانداری و اداره فرهنگ و ارشاد هرمزگان فرصتی فراهم کرد تا صدای خانوادههای داغدار و مظلومیت کودکان بیگناه میناب به گوش افکار عمومی جهان برسد. گزارشها و تصاویر منتشرشده از سوی خبرنگاران خارجی، عمق فاجعهای را نشان داد که در آن دهها دانشآموز و معلم در حمله به مدرسهای غیرنظامی، جان خود را از دست دادند. برخی رسانهها و نهادهای بینالمللی نیز خواستار تحقیقات مستقل درباره این حادثه شدند و آن را نقض آشکار حقوق بشر و قوانین بینالمللی دانستند. بیتردید، حضور خبرنگاران خارجی در میناب صرفاً یک بازدید خبری نبود، بلکه تلاشی برای ثبت حقیقت تاریخی و جلوگیری از فراموششدن رنج کودکانی بود که قربانی خشونت و جنگ شدند. در شرایطی که انتشار آزاد اطلاعات با دشواریهایی همراه بود، این اقدام توانست بخشی از واقعیتهای میدانی را به جهانیان منتقل کند و مانع از تحریف یا سانسور ابعاد این جنایت شود.اینکه متولیان امر زمینه حضور رسانههای خارجی و بازدید میدانی…
…در سازمان اسم و رسمی برای خودش دستوپا کرده بود، خودش را میان جمعیت کشید و آرام در گوشم گفت که مدیرعامل از شما خوشش نمیآید و بهتر است در مراسم افتتاحیه موزه آقای زبیری نباشید.البته اگر عقل الان را داشتم، آن هفته گردشگری نمیماندم که جناب سلطان از چهره من خوشش بیاید یا نیاید.خلاصه، حاج محمد چند بار زنگ زد که: «همه این کارها زحمت تو است، چرا نیامدی؟» دلم نیامد دلش را بشکنم. یکبار با دوچرخه از قشم به روستای هلر و از آنجا به خانه ایشان رفتم.هرگاه ملاقاتش میکنم، با بسیاری از جنبههای فرهنگ بومی آشنا میشوم. در این سالها با واژگانی آشنا شدهام که میتوانم بگویم فراموش شده بودند.همیشه عادت دارم پیش از چاپ، کتابهایم را به استاد زبیری بدهم تا با دقت محتوایش را بررسی کند. واقعاً همیشه راهنماییهایش برایم مهم است.این مطالب را نوشتم برای ویژهنامه میراثبان که اولین برنامهاش، بزرگداشت این چهره علمی جزیره است.البته بگویم چندین بار در سالهای پیش خواستیم برای ایشان بزرگداشت بگیریم، اما بهخاطر اختلاف نظرهای درونسازمانی و درست تر بگویم بگومگوهای بچگانه، این کار انجام نشد. در این روزها واقعاً آنقدر خستهام که حوصله هیچ برنامه پرسر و صدایی…
…تلاقی تاریخ، فرهنگ، دریا و همزیستی خردمندانه انسان با طبیعت است. میراث فرهنگی این دیار، از دانش بومی لنجسازی و طنین موسیقی دریایی گرفته تا معماری اصیل، آیینها، باورها و سبک زندگی «جزیرتیها»، سرمایهای بیبدیل برای آینده ایران است. صیانت از این میراث، نهتنها پاسداشت گذشته، بلکه ترسیمگر مسیر توسعهای ریشهدار و هویتمحور برای نسلهای فردا خواهد بود.روز جهانی موزه و هفته میراث فرهنگی، مجالی است برای یادآوری یک مسئولیت مشترک: «صیانت از اصالت و پویایی قشم برای آیندگان». شکوه فرهنگ بومی این جزیره، قرنها بر شانههای زنان هنرمند و خالق رودوزیهای ظریف، و مردان دریاورزی که پهنه اقیانوسها را درنوردیدهاند، حفظ شده و امروز در تجلی آیینهای محلی پیش چشم ماست.بر این اساس، رسالت ما مدیران حوزه فرهنگ و سیاستگذاران صنعت گردشگری، در گام نخست، تکریم و پاسداشت «گنجینههای زنده بشری» این سرزمین است. در این میان، «استاد محمد زبیری»، موزهداری دغدغهمند و پژوهشگری نستوه، طی چند دهه اخیر همتی والا گماشت تا داراییهای فرهنگی و هویت بومی مردمان جزیره را که در آستانه فراموشی بود، در کتاب ارزشمند «گنز بپو» (گنج پدربزرگ) ثبت و ضبط نماید. ایشان با گردآوری میراث ملموس در موزه مردمشناسی دیرستان و انتشار کتاب «گماش جزیره»( گماش یعنی مروارید)، به خردورزی و…
…جایگاههای سوخت به پارکینگهای مرگ و استیصال تبدیل شدهاند. صفهای کیلومتری خودروها که ساعتها زیر تیغ آفتاب سوزان میمانند، نه تنها ترافیک شهر را فلج کرده، بلکه کرامت انسانی شهروندانی را که برای قطرهای بنزین، دقایق و ساعتها جانکاه را تاب میآورند، به بازی گرفته است.به گزارش صبح ساحل، وضعیت توزیع سوخت در بندرعباس دیگر از مرحله «بحران» عبور کرده و به یک «فاجعه اجتماعی» تبدیل شده است. کافی است ساعتی را در یکی از جایگاههای سوخت سپری کنید تا عمق این فاجعه را دریابید؛ خودروهایی که در میانه صف، زیر فشار گرما و ترافیک خاموش میشوند و در کنار آنها، خانوادههایی که در کابینهای داغ، به جای خنکای کولر، طعم تلخ بیتدبیری را میچشند. تصویر مادری که در گرمای کشنده ۴۰ درجه، در حالی که کودکش از بیتابی میگرید و خودرویشان در میانه صفِ طولانی از کار افتاده، اشک میریزد، تنها یک صحنه نیست؛ این تابلوی تمامنمای «نظارت ضعیف» در هرمزگان است.آنچه نمک بر این زخم میپاشد، حضور بیمحابای دلالانی است که گویی صاحباختیار جایگاهها شدهاند. در حالی که مردم عادی باید ساعتها در صف منتظر بمانند، برخی افراد با پلاکهای غیربومی و در دست داشتن چندین کارت سوخت، آزادانه به خرید و فروش و سوختگیری مشغولند…
…تجارت دریایی در این منطقه است. این دادهها گواه آناند که ساکنان سواحل خلیج فارس از دیرباز دانش و مهارتهای قابل توجهی در زمینه ناوبری، کشتیسازی و مدیریت مسیرهای دریایی داشتهاند؛ مهارتهایی که زمینهساز شکلگیری شبکههای ارتباطی گسترده در گستره اقیانوس هند بوده است.مطالعه یافتههای باستانشناسی این منطقه همچنین نشان میدهد که خلیج فارس در طول تاریخ نه یک مرز جغرافیایی، بلکه یک فضای فرهنگی پویا بوده است. جریان مداوم رفتوآمدهای دریایی سبب شکلگیری نوعی «فرهنگ ساحلی» شده که در آن عناصر گوناگون فرهنگی از مناطق مختلف درهم تنیدهاند. این پویایی فرهنگی را میتوان در الگوهای سفالگری، شیوههای معماری ساحلی، فناوریهای مرتبط با صید و دریانوردی، و حتی در الگوهای زیستی و معیشتی جوامع ساحلنشین مشاهده کرد. چنین شواهدی نشان میدهد که خلیج فارس در طول تاریخ بستر شکلگیری نوعی جهان فرهنگی مشترک بوده که مرزهای جغرافیایی را در مینوردیده است.در این چارچوب، موزهها نقشی بنیادین در حفاظت، مستندسازی و تفسیر این میراث ارزشمند ایفا میکنند. اشیای باستانشناسی زمانی میتوانند به منابعی برای فهم گذشته تبدیل شوند که در چارچوب نظامهای علمی حفاظت، طبقهبندی و تحلیل قرار گیرند. موزهها با فراهم آوردن چنین بستری، امکان آن را فراهم میکنند که دادههای مادی گذشته به دانش تاریخی…
