جدید به قدیم
تازهترین گردهمایی کشورهای همسایه افغانستان، یکشنبه ۲۳ آذر در تهران با حضور نمایندگان ویژه پاکستان، تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان، چین و روسیه به میزبانی وزارت امور خارجه برگزار شد.
تازهترین گردهمایی کشورهای همسایه افغانستان، یکشنبه ۲۳ آذر در تهران با حضور نمایندگان ویژه پاکستان، تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان، چین و روسیه به میزبانی وزارت امور خارجه برگزار شد. این نشست به ابتکار جمهوری اسلامی ایران و با هدف گفتوگوی سازنده منطقهای؛ نخستین نشست نمایندگان ویژه کشورهای همسایه افغانستان، با حضور نمایندگان ویژه کشورهای پاکستان، روسیه، چین، تاجیکستان، ازبکستان و ترکمنستان در تهران است. پیش از این، روندی در سطح وزرای امور خارجه کشورهای همسایه افغانستان به اضافه روسیه آغاز شده بود که از قریب به دو سال پیش تاکنون ادامه پیدا نکرده و میتوان گفت به اغما رفته است. سطح مشارکتکنندگان در این اجلاس نشاندهنده اهمیت آن است؛ فدراسیون روسیه و جمهوری ازبکستان در سطح نمایندگان رئیسجمهور، پاکستان در سطح نماینده نخستوزیر و سایر کشورها در سطح نمایندگان وزارت امور خارجه در این نشست حضور دارند. گفت وگو و تبادل نظر درباره تحولات مرتبط با افغانستان، در حالی که تنش میان افغانستان و پاکستان به بالاترین حد خود در سالهای اخیر رسیده و به تعبیر «شهباز شریف» رئیسجمهور پاکستان، آتشبس بسیار شکنندهای میان دو کشور برقرار است، هرچند تنها محور این نشست نیست اما از مهمترین محور گفتوگوهای مقامات کشورهای اشاره شده است.
کمیسیون پناهندگان طالبان اعلام کرد که از ایران، 53 خانواده - حدود 208 نفر - از طریق گذرگاه اسلام قلعه در استان هرات و گذرگاه جاده ابریشم در نیمروز بازگشتند.
درک چین از تحولات ژئوپلیتیک پیرامون افغانستان پس از خروج نیروهای ایالات متحده، بر پایه تحلیل دقیق خلأ قدرت و فرصتهای ناشی از آن شکل گرفت. پکن در پایان دو دهه حضور نظامی آمریکا در افغانستان، این تحول را نه تنها پایان یک موازنهسازی امنیتی پرهزینه در همسایگی خود، بلکه سرآغاز دورهای جدید برای بسط نفوذ اقتصادی، سیاسی و امنیتی در منطقه میدانست. نگاه چین به افغانستان، برخلاف رویکرد قدرتهای غربی که عمدتاً امنیتمحور یا مبتنی بر مداخله نظامی بود، بر ایده "ثبات از مسیر توسعه" استوار است؛ مفهومی که پکن آن را در قالب ابتکار کمربند و راه، توسعه زیرساختها، سرمایهگذاری در معادن و گسترش پیوندهای سیاسی تعریف کرده است. از این منظر، خلأ پساآمریکا فرصتی استراتژیک بود که به چین اجازه میداد ضمن تحکیم مرزهای غربی خود، از بروز تهدیدات مختلف، بهویژه نفوذ جریانهای افراطی به منطقه سینکیانگ جلوگیری کرده و همزمان در منابع عظیم معدنی افغانستان، همچون لیتیوم، مس و خاکهای کمیاب، دست بالا را پیدا کند. با این حال، این چشمانداز بلندپروازانه در میدان واقعیت با پیچیدگیهایی مواجه شد که توانست روایت ساده فرصتگرایانه را در چهار سال اخیر به چالشی راهبردی بدل کند.
در «حواشی هفته»، به مرور اخبار و حاشیههایی که در هفته جاری پربازدید شده و مورد توجه کاربران شبکههای اجتماعی قرار گرفتهاست، میپردازیم.
با شروع آتش بس اسرائیل و حماس، موسوم به طرح ترامپ شاهد فروکش کردن هرچند شکنندهی درگیریها بین دوطرف هستیم اما با وجود رخداد این آتشبس، پویاییها و تحولات خاورمیانه نه تنها کاسته نمیشوند بلکه در قالب و فرمهای دیگری تداوم خواهند یافت. براین اساس به باور کارشناسان شاهد تغییر در موقعیت بازیگران در عرصه نظم قدرت جهانی هستیم. در این چارچوب نقش شرق در حال هرچه برجستهتر شدن است و جابجاییها در سایر مناطق هم در حال انجام است؛ از این رو تحولات در خاورمیانه و سایر نقاط جهان را در این راستا باید دید.
در حالی که تحریمهای آمریکا از ۲۹ سپتامبر بر بندر چابهار اعمال میشود؛ هند با فشار فزایندهای برای تصمیمگیری در مورد سرنوشت سرمایهگذاری ۳۷۰ میلیون دلاری خود در بندر چابهار ایران روبرو است، زیرا فرصت کافی برای انجام اقدامات لازم وجود ندارد. ایالات متحده در ۱۶ سپتامبر معافیتهای تحریمی چندینساله این پروژه راهبردی را لغو کرد و این امر دهلی را وادار به انتخاب سختی بین حفظ جاهطلبیهای اتصال منطقهای و اجتناب از مجازاتهای احتمالی آمریکا میکند که میتواند بر دسترسی شرکتهای هندی به بازارها و سیستمهای مالی ایالات متحده تأثیر بگذارد. اکنون این پرسش مطرح میشود که ایالات متحده با لغو این معافیت به دنبال چه اهدافی است؟
مجلس شورای اسلامی بالاخره لایحه جنجالی عفاف و حجاب را تصویب و بعد از تایید شورای نگهبان به قانون تبدیل شد و قرار است بزودی برای اجرا به دولت ابلاغ شود.
با قدرت گرفتن طالبان و چیرگی هژمونیک این گروه (که حالا در قد و قامت یک دولت در افغانستان) نمود و تکوین یافته است، طبیعتا کشوری چون آمریکا که حدود 20 سال در این سرزمین هزینه های سیاسی، دیپلماتیک، نظامی و اقتصادی را مرتکب شده است، باید سیاستی جدید را بر مبنای مناسبات و معادلات قدرت در افغانستان اتخاذ کند.
