جدید به قدیم
تنگه هرمز، آبراهی کمعرض اما عمیق و استراتژیک، در نقطهای حساس از جغرافیای سیاسی جهان واقع شدهاست. این گذرگاه آبی که خلیج فارس را به دریای عمان و از آنجا به اقیانوسهای آزاد متصل میسازد، فراتر از یک مسیر کشتیرانی معمولی، بهعنوان یکی از حساسترین و حیاتیترین شریانهای ترانزیت انرژی در کره زمین شناخته میشود. اهمیت این تنگه نه تنها از تراکم و حجم ترافیک عبوری از آن، که از جایگاه منحصربهفرد آن در معادلات امنیتی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی منطقه خلیج فارس و جهان نشأت میگیرد.
قیمت نفت روز جمعه بیش از ۲ درصد کاهش یافت، زیرا سرمایهگذاران نگران اشباع عرضه جهانی بودند و در عین حال، پیش از مذاکرات آخر این هفته بین ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، و دانلد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به توافق احتمالی صلح اوکراین چشم دوخته بودند.
زمانی که صحبت از چشمانداز بازار نفت به میان میآید؛ قطعههای پازل بسیاری به ذهن میرسد که برای داشتن یک تحلیل واقعبینانه بایستی به تمامی آنها با یک وزندهی درست و معقول پرداخت که مواردی همچون تورم جهانی، سطح عرضه و تقاضا، بحبوحه تنشهای تجاری و درگیریهای ژئوپلیتیکی و سرعت رشد و گسترش هوش مصنوعی اصلیترین آنها هستند. در این گزارش سعی داریم تا حد امکان به مهمترین عوامل موثر بر قیمت نفت به عنوان یک کالای استراتژیک در دنیا بپردازیم و بررسی کنیم که در سال آینده قیمت نفت صعودی خواهد بود یا نزولی؟ و در هرکدام از سناریوهای محتمل چه قیمتهایی منطقی به نظر میرسد. ناگفته نماند که با توجه به اعلام نرخ سوم بنزین در ایران و همچنین احتمال افزایش قیمتهای پلکانی آن به صورت فصلی و همچنین نفتمحور بودن اقتصاد کشور، تحلیل بازار نفت اهمیت به سزایی دارد و بیراه نیست اگر بگوییم؛ قیمت جهانی آن به نوعی با معیشت و سطح رفاه در جامعه گره خورده است.
دیر زمانی نیست که کشورهای شبه جزیرهی عربستان اقتصاد خود را از صید ماهی و مروارید (عمدتا قطر و بحرین) همینطور گردشگری زیارتی به ویژه در عربستان سعودی به اقتصاد نفتی تبدیل کردهاند، اما اکنون در حال گذار به اقتصادی متنوعتر و مدرنتر هستند. این شش کشور یعنی عربستان، امارات، قطر، کویت، عمان و بحرین که روزگاری اقتصادهایی کوچک و سنتی داشتند به مدد درآمدهای هنگفت نفتی در کنار حکمرانی توسعه محور با وجود فقدان «دموکراسی» میخواهند شبه جزیرهی عربی را به یکی از کانونهای جدید توسعه در سطح جهانی تبدیل کنند.
زمان رفع مشکل همچنان نامشخص است
