جدید به قدیم
بازار مسکن کشور در حالی که در آخرین ماه پاییز سال 1404 قرار داریم، در شرایط ویژهای به سر میبرد. رکود سنگین حاکم بر اقتصاد کشور، نااطمینانیهای مختلف به ویژه در حیطهی اقتصاد سیاسی، ناترازی انرژی و آب، بحرانهای زیستمحیطی و تنشهای دیپلماتیک همینطور تبعات جنگ 12 روزه همگی بخش مسکن را چون سایر بخشهای اقتصادی تحت تاثیر خود قرار داده است.
براساس جدیدترین دادههای مرکز آمار کشور در اولین ماه سال جاری تورم نقطه به نقطه(درصد تغییر عدد شاخص قیمت نسبت به ماه مشابه سال قبل) به عدد 38.9 درصد رسیده است.
براساس جدیدیترین داده های مرکز آمار کشور شتاب تورم اجاره بها در تیرماه امسال کاهشی بوده است البته این به معنی کاهش قیمت اجاره بها در این ماه نیست بلکه نشانگر روند کاهشی در شتاب تورم دراین ماه است. به تعبیری دیگر در حالی که تورم ماهانه اجاره در خرداد ماه امسال2.6درصد بوده است همین شاخص در تیرماه2.4درصد شده است که نشانگر کاهش خفیف یا 0.2درصدی تب اجاره بها دراین ماه نسبت به ماه قبل است. اگرچه اجاره نشینها حتی با همین روند اندک کاهشی در شتاب تورم روزهای سختی را می گذرانند.
بررسیهای میدانی بازار مسکن همچنین گزارش اخیر بانک مرکزی نشان می دهد که شاهد رشد بالای قیمت اجاره هستیم.به گونه ای که درآستانه فصل جابجاییها قرار داریم اما بررسیها از سبقت گرفتن تورم اجاره از تورم خرید و فروش مسکن حکایت دارد. اتفاقی که باید چون زنگ هشداری جدی از سوی متولیان امر در نظر گرفته شود.
براساس جدیدترین داده های مرکز آمار کشور و در اقدامی بیسابقه در پاییز 1400 تورم اجاره از تورم زمین و حتی قیمت مسکن هم جلو زد.
با بررسی اجمالی فرازوفرودهای بازار مسکن از سال 96 بدین سو متوجه میشویم که هر یک از بازیگران این عرصه با توجه به شرایط بازار تغییراتی در وضعیت خود را شاهدند. در این اوضاعواحوال کنونی بازار و رشد شدید قیمتها دو تن از بازیگران یا از بازار بهطور کامل خارجشدهاند یا سهم بسیار ناچیزی در آن دارند که یکم خانه اولیها هستند و دومی نیز سایر متقاضیان مصرفی میباشند. این دو گروه با توجه به فاصله گرفتن زیاد تمکن مالیشان از قیمتها تقریباً نقشی در بازار ندارند چه آنکه به علت فاصله گرفتن حقوقها و دستمزد که مبنای اصلی توان مالیشان هست همچنین کاتالیزور کمکیشان بنام وام مسکن با میزان بهای واحد مسکونی فاصلهای روزافزون به خود گرفته است.گروه دیگر موردبررسی سازندگان مسکن هستند. این گروه که منبع اصلی انگیزهشان به خانهسازی سود آنها از این امر است که ناشی از برآیند عددی هزینههای ساختوساز از قیمت فروش است هم ملاحظه میشود، اگرچه نقش مهمی در بازار مسکن دارند اما به علت رشد فزاینده قیمت نهادههای ساختمانی بهویژه آنها که وابستگی بالاتری به نرخ ارز دارند و باوجود تورم شدید ناشی از جهش نرخ ارز شاهد کاسته شدن میزان سود واقعی این دسته از فعالان بازار مسکن هستیم، چه آنکه در شرایط این رشد شدید قیمت نهادهها به علت کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان واحدهای مسکونی امکان افزایش متناسب را از سازندگان سلب کرده است.