جدید به قدیم
در روزهای اخیر و همزمان با تهدیدهای جنگی، گزارشی رسمی از ترددهای مرزی منتشر شد که نشان میدهد پس از آغاز درگیریها، ۶۲ درصد ترددهای ثبتشده «ورودی» و ۳۸ درصد «خروجی» بوده است. این نسبت، در مقایسه با الگوهای رایج در بسیاری از جوامع جنگزده معاصر ــ همچون سوریه و اوکراین ــ که با موجهای گسترده مهاجرت و خروج جمعیت مواجه شدند، تصویری متفاوت ارائه میدهد. این یادداشت با رویکردی تحلیلی و تاریخی، تلاش میکند رفتار ملت بزرگ ایران در روزهای تهدید را در چارچوب مفاهیم «سرمایه اجتماعی»، «تابآوری ملی» و «هویت تاریخی» بررسی کند و نشان دهد چرا در بزنگاهها، الگوی کنش ایرانیان واجد ویژگیهای متمایز و ممتاز است.
در زمانهای که بسیاری از کشورهای غربی یا وابسته به نظام سرمایهداری، حتی توان انتقاد از سیاستهای جنگطلبانه آمریکا را ندارند، اسپانیا با موضعگیری صریح، از حمله ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به ایران ابراز مخالفت کرده و آن را نقض آشکار حقوق بینالمللی و حاکمیت کشورها خواند. فراتر از ابراز مخالفت و محکومیت حمله به ایران، کابینه حاکم به رهبری نخست وزیر پدرو سانچز اجازه هرگونه استفاده ارتش آمریکا از پایگاههای اسپانیا برای حمله به ایران را ممنوع کرد.
با بروز بحران در نظام اقتصادی و درگیر شدن طبقه متوسط به مسائل معیشتی، نظام اجتماعی نیز همزمان دچار بحران میشود و تعادل میان اجزا و عناصر آن به هم میریزد. پدیدهای که کشورهای جهان سومی و در حال توسعه بیش از هر جامعه دیگری با آن دست به گریبانند و نخبگان سیاسی آنها در بازههای زمانی مختلف باید به دنبال حل این بحرانها باشند. بحرانیهایی که گویا هیچ وقت نمیخواهند به اتمام برسند تا مردم رنگ آرامش را در زندگی خود ببیند.
اگر بهتر شوم، چه چیزی را از دست میدهم؟ این پرسش در ظاهر متناقض است. مگر بهتر شدن چیزی جز رهایی، آرامش و سلامت روان است؟ اما تجربهی بالینی و مطالعات روانشناسی نشان میدهد که بهبود همیشه با احساس امنیت همراه نیست. بسیاری از افراد، حتی در دل رنجهای مزمن، افسردگیهای طولانی یا روابط آسیبزا، نوعی آشنایی عاطفی با وضعیت موجود دارند. رنج هرچند فرساینده اما قابل پیشبینی است و ذهن انسان به آنچه میشناسد خو میگیرد حتی اگر آنچه میشناسد درد باشد. از منظر روان تحلیلی، علائم روانی صرفا نشانهی بیماری نیستند، بلکه گاه کارکرد دارند: افسردگی میتواند فرد را از مواجهه با مطالبات طاقت فرسا محافظت کند، اضطراب میتواند بهانهای برای نرفتن، نخواستن یا انتخاب نکردن باشد. در این معنا، «بهتر شدن» تنها بهبود علائم نیست بلکه فروپاشی یک نظم روانی آشناست. جامعه نیز این ترس را تشدید میکند. در فرهنگی که موفقیت با فشار، رقابت و مسئولیت تعریف میشود بهتر شدن یعنی ورود به میدان انتظارات جدید. فرد نگران است که با رها شدن از رنج، دیگر حق خستگی، اعتراض یا عقبنشینی نداشته باشد. بنابراین ترس از بهتر شدن، نه نشانهی ضعف، بلکه واکنشی پیچیده به پیوند میان روان فردی و ساختارهای اجتماعی است جایی که سلامت، الزام می آورد و الزام، اضطراب.
سال ۲۰۲۵ بهعنوان یکی از پرآشوبترین مقاطع تاریخ معاصر، در حافظه جهانیان باقی خواهد ماند. این سال نه تنها پایان یک دوره بلکه آغاز مرحلهای تازه از بازآرایی نظم بینالملل بود؛ مرحلهای که در آن بحرانهای سیاسی، اقتصادی، نظامی و اقلیمی در هم تنیدند و تصویری از جهانی شکننده و ناپایدار را پیش چشم ناظران قرار دادند. بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، بهمثابه ماشهای بود که قواعد بازی جهانی را دگرگون کرد. فرمانهای اجرایی او علیه بوروکراسی فدرال و آغاز جنگ تجاری جدید با کانادا، مکزیک و چین، شریانهای تجارت جهانی را به لرزه درآورد و بار دیگر نشان داد که اقتصاد بینالملل تا چه اندازه در برابر تصمیمات سیاسی آسیبپذیر است. این رویکرد، در کنار احیای سیاست فشار حداکثری علیه ایران، دیپلماسی خاورمیانه را به نقطه جوش رساند و زمینهساز یکی از پرتنشترین دورههای نظامی-سیاسی در سالهای اخیر شد.
وزیر میراث فرهنگی از رایزنی برای راهاندازی خطوط کروز با کشورهای حاشیه خلیج فارس و عمان خبر داد و تصویب ویزای دو هفتهای گردشگری برای مازندران را گامی مهم در توسعه زیرساختهای گردشگری این استان دانست.
بیش از ۱۳۰۰ نفر از پذیرفتهشدگان فراخوان ۱۴۰۲ جذب هیئت علمی دانشگاهها با گذراندن کامل مراحل قانونی و دریافت ابلاغ رسمی همکاری، همچنان از دریافت کد استخدامی محروم ماندهاند.
موسسه تحقیقات فضایی آکادمی علوم روسیه در مورد احتمال تأثیر طوفانهای ژئومغناطیسی بر زمین در روزهای آینده هشدار داده است.
