جدید به قدیم
به گزارش صبحساحل، محمد آشوریتازیانی استاندار هرمزگان، روز یکشنبه در جریان بازدید از «عمارت کلاهفرنگی» و محوطه پیرامونی آن، با اشاره به جایگاه تاریخی این بنای ارزشمند گفت:«فرهنگ در واقع تاریخ و هویت مردم هرمزگان است. عمارت کلاهفرنگی نهتنها یک اثر معماری، بلکه نماد هویت، پیشینه و مقاومت مردم این سرزمین در برابر تحولات تاریخی و حضور قدرتهای بیگانه در جنوب کشور است.»استاندار هرمزگان با اشاره به کارزار اخیر که توسط کنشگران فرهنگی و تاریخی استان برای حمایت و مرمت این عمارت شکل گرفت، افزود: «این کارزار نشان داد مردم هرمزگان نسبت به میراث فرهنگی خود حساس و دغدغهمند هستند. ما نیز وظیفه داریم صدای مردم را بشنویم و در مسیر احیای این بنا گامهای عملی برداریم.»او با یادآوری اینکه عمارت کلاهفرنگی بخشی از مجموعهای بزرگتر از بناهای تاریخی و بازارهای قدیمی بندرعباس بوده، گفت: «در دهه ۶۰، برخی از بناهای پیرامونی تغییر کاربری دادند و بخشی از این محدوده به حوزه علمیه اختصاص یافت. تنها بنایی که از آن دوران به شکل اصیل باقی مانده، همین عمارت است که امروز بهعنوان میراثی ملی نیازمند توجه جدی و مرمت اساسی است.»آشوریتازیانی تأکید کرد: «برای احیای این بنا، نخست باید مسائل حقوقی آن با نهادهای بهرهبردار و…
به گزارش صبح ساحل، با هدف تعیین تکلیف وضعیت بنای تاریخی عمارت کلاه فرنگی بندرعباس جلسهای با حضور معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان هرمزگان، مدیر حوزه علمیه استان و مدیر کل میراث فرهنگی و گردشگری برگزار شد. در این نشست ضمن تبادل نظر در خصوص موضوع ترمیم بنای عمارت کلاه فرنگی بندرعباس، مقرر شد با همکاری ادارات مربوطه تفاهمنامه چند جانبهای در این خصوص منعقد شود. محمد شنبه زاده معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان هرمزگان در این خصوص اظهار کرد: در تفاهمنامه مذکور، موضوع حریم عمارت، کاربری آن بعد از ترمیم، تعیین زمان بازسازی توسط میراث فرهنگی و نحوه بازدید عموم از این اثر تاریخی مشخص خواهد شد. معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان هرمزگان همچنین با اشاره به وضعیت ممتاز استان هرمزگان در زمینه وجود جاذبههای گردشگری تأکید کرد: اداره کل میراث فرهنگی و سایر متولیان دخیل در امر گردشگری باید با برنامهریزی و ساماندهی مناسب آثار تاریخی، شرایط لازم را در خصوص حفظ و حراست از این ابنیه فراهم کنند.گفتنی است؛ عمارت کلاه فرنگی بندرعباس در مجاورت بازار سنتی و روبروی اسکله شهید حقانی این شهر قرار گرفته و به نظر کارشناسان میراث فرهنگی، زمان احداث…
…بلکه بخشی از حافظهی مردم بندرعباس است و قطعا اجداد یکایک اهالی امروزی بندرعباس و همچنین نواحی اطراف در این عمارت رفت و آمد داشته اند.»معماری بومی با چاشنی دریااز دیدگاه معماری، کلاه فرنگی نمونهای از تلفیق هنر بومی جنوب و سبک دفاعی دوران صفوی است. بنا از سنگ، ساروج و الوارهای ساج هندی ساخته شده که در برابر رطوبت و بادهای ساحلی مقاوماند.«سنگهای عمارت از قلعه پرتغالی جزیره هرمز آورده شده و در بخش جنوبی و غربی، ایوانهایی با ستونهای قطور وجود دارد که امروزه رو به تخریب است. بر فراز عمارت، بنایی چوبی و هشتضلعی قرار داشت که بعدها از بین رفت، اما همان بخش علت نامگذاری بنا به "کلاه فرنگی" شد و البته کلاهفرنگی عنوان سبک معماری است.»این عمارت در زمان خود، مجموعهای کامل شامل حیاط مرکزی، برج دیدهبانی و فضاهای خدماتی مانند آشپزخانه و انبار و همچنین محبسخانه، غلامخانه، شربتخانه و غیره بوده و ساختار آن بهگونهای بود که هم عملکرد نظامی و هم کاربری اداری را پوشش میداده است.از اقامت فرمانداران تا فراموشی تاریخیدر دوران قاجار، عمارت به محل اقامت حاکمان بندرعباس و نواحی تابعه تبدیل شد. صفا توضیح میدهد:«امامان مسقط، که به عنوان اجارهداران بندر منصوب میشدند…
به گزارش صبح ساحل، آشوری تازیانی در پیام خود در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) نوشت:«از دغدغهها و پیگیریهای فعالان حوزه میراث فرهنگی درباره وضعیت عمارت تاریخی کلاهفرنگی بندرعباس مطلع شدم؛ دغدغههایی به حق و ارزشمند است. این بنای فاخر، بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی بندرعباس است و صیانت از آن وظیفه همگانی ماست. بهزودی به همراه مسئولان مربوطه جهت اتخاذ تصمیمات مقتضی، بازدیدی جامع از این اثر تاریخی انجام خواهیم داد.»در ادامه این پویش، سید امیر امیرزاد، مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی هرمزگان، و حسن روحانی تازیانی، نایبرئیس اتاق بازرگانی هرمزگان، نیز با انتشار پیامهایی حمایت خود را از حفظ و مرمت این بنای تاریخی اعلام کردند.عمارت کلاهفرنگی یکی از بناهای شاخص و ارزشمند تاریخی بندرعباس به شمار میرود که نیازمند توجه ویژه و مرمت فوری است.
به گزارش صبح ساحل، جمعی از فعالان فرهنگی و دوستداران تاریخ ایران با راهاندازی کارزار «نجات عمارت کلاهفرنگی بندرعباس» خواستار اقدام فوری وزارت میراث فرهنگی برای مرمت و حفاظت از این بنای تاریخی شدند. عمارت کلاهفرنگی، که با شماره ۱۳۸۳۵ در تاریخ ۲۵ آبان ۱۳۸۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده، امروزه در محدوده حوزه علمیه مدرسهالنبی بندرعباس و روبهروی اسکله شهید حقانی قرار دارد. این بنا که در دوران صفوی احداث شده، روزگاری قلعه و دارالحکومه بندرعباس و مناطق اطراف بوده است. کارشناسان، آن را همدورهی کاخ عالیقاپو در اصفهان و نمونهای شاخص از معماری حکومتی جنوب ایران میدانند. اما در سالهای اخیر، بیتوجهی، فرسایش ناشی از رطوبت و ساختوسازهای اطراف، این اثر را در معرض خطر فروپاشی قرار داده است. در متن کارزار که خطاب به سیدرضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری منتشر شده، آمده است: «عمارت تاریخی کلاهفرنگی بندرعباس، تنها بنای باقیمانده از دوره صفوی در این شهر است که امروز در آستانه فروپاشی قرار دارد. از وزارت میراث فرهنگی انتظار میرود با جدیت نسبت به مرمت و صیانت از حریم قانونی آن اقدام کند تا این گنجینه ارزشمند برای نسلهای آینده حفظ شود.»امضاکنندگان این کارزار همچنین خواستار تبدیل این…
به گزارش صبح ساحل، جمعی از فعالان فرهنگی و دوستداران تاریخ ایران با راهاندازی کارزار «نجات عمارت کلاهفرنگی بندرعباس» خواستار اقدام فوری وزارت میراث فرهنگی برای مرمت و حفاظت از این بنای تاریخی شدند. عمارت کلاهفرنگی، که با شماره ۱۳۸۳۵ در تاریخ ۲۵ آبان ۱۳۸۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده، امروزه در محدوده حوزه علمیه مدرسه النبی بندرعباس و روبهروی اسکله شهید حقانی قرار دارد. این بنا که در دوران صفوی احداث شده، روزگاری قلعه و دارالحکومه بندرعباس و مناطق اطراف بوده است. کارشناسان، آن را همدورهی کاخ عالیقاپو در اصفهان و نمونهای شاخص از معماری حکومتی جنوب ایران میدانند. اما در سالهای اخیر، بیتوجهی، فرسایش ناشی از رطوبت و ساختوسازهای اطراف، این اثر را در معرض خطر فروپاشی قرار داده است. در متن کارزار که خطاب به دکتر سیدرضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری منتشر شده، آمده است: «عمارت تاریخی کلاهفرنگی بندرعباس، تنها بنای باقیمانده از دوره صفوی در این شهر است که امروز در آستانه فروپاشی قرار دارد. از وزارت میراث فرهنگی انتظار میرود با جدیت نسبت به مرمت و صیانت از حریم قانونی آن اقدام کند تا این گنجینه ارزشمند برای نسلهای آینده حفظ شود.» امضاکنندگان این کارزار همچنین…
نیما صفا، پژوهشگر بندرعباسی، با برگزاری نمایشگاهی از اسناد و تصاویر تاریخی این عمارت در کاخ گلستان تهران، تلاش کرده تا دوباره نگاهها را به سوی این اثر مغفولمانده جلب کند. او و دیگر فعالان میراثفرهنگی نسبت به وضعیت «کلاهفرنگی بیکلاه» هشدار میدهند.این بنای تاریخی، نهتنها تنها نشانه معماری صفوی در بندرعباس، بلکه یادگار ۴۰۰ سال پیوند تجاری ایران و هلند است. اما اگر بیتوجهیها ادامه یابد، خطر نابودی کامل این نماد دیرینه بیش از پیش جدی خواهد شد.
… اصطبل، فراشخانه، کارخانه و شربتخانه مختص به خود بوده و به وسیلهٔ برجهای دیده بانی محصور و نگهبانی میشدهاست و از آنجایی که این ساختمان بعدها به عنوان قلعه شهر و مرکز امور سیاسی و اداری و محل استقرار و نشیمن حاکمان مختلف شهر شناخته میشده، شاهد وقایع بسیار مهم و تاریخی و همچنین جنگ و زد و خورد مابین مهاجمین به شهر و محافظین آن بودهاستاز ابتدای دهه ۱۳۶۰ خورشیدی عمارت کلاهفرنگی به همراه محوطه اطراف آن به حوزه علمیه بندرعباس واگذار شد و بعدتر آیتالله احمدی فقیه (امام جمعه سابق بندرعباس)آن را وقف حوزه علمیه کرد. تا حدود یک دهه و اوایل دهه ۱۳۷۰حوزه علمیه در این ساختمان فعال بود اما پس از احداث ساختمان جدید برای حوزه علمیه که در ضلع شمالی این عمارت بنا شده متروکه رها شدعمارت کلاهفرنگی امروز درون محوطه پارکینگ حوزه علمیه مدرسهالنبی (روبهروی بندر مسافری شهید حقانی) در پناه دیوارهای آجری پنهان شده و امکان بازدید از آن وجود ندارد در حال حاضر سقف برخی اتاقهای طبقه دوم این بنا فروریخته و برخی دیگر در حال ریزش است، چوبهای سقف شرجی زده و فرسوده شدهاند و آفتاب بر کف اتاقهای آن طبقه حکمرانی میکند. در تصاویر زیر وضعیت فعلی آن را…
یک پژوهشگر تاریخ هرمزگانی در بندرعباس، سنگهای هرمز پیش از دوره پرتغالیها را در بقایای یک دیوار و لایه گچهای عمارت کلاهفرنگی که اکنون حوزه علمیه تغییر کاربری داده، پیدا کرده است. به گفتهٔ وی، این دیوار، دارای سنگهایی است که پس از جنگ هرمز و اخراج پرتغالیها تا سالهای بعد از هرمز به بندرعباس انتقال دادهشده است. «بهروز عباسی»، پژوهشگر تاریخی مستقل در هرمزگان دراینباره توضیح داد: «طی روزهای گذشته در حال چرخیدن در مرکز شهر بندرعباس بودم که دیوار عجیبی نظر مرا به خود جلب کرد، با خود گفتم که طبق مستندات، این ها سنگهای شهر کهن هرمز است!. بلافاصله چند عکس از آن دیوار و حوالی گرفتم و خودم را به کوچههای اطراف این دیوار رساندم و با شگفتی، نشان هایی از آن سنگها را درجاهای دیگر هم دیدم». عباسی ادامه داد: «طی اتفاقی، بخشی از این دیوار نیمهجان، فروریخته و سنگها نمایان شدهاند که این سنگ ها لایه بنای اولیه و گچ دیوار عمارت کلاهفرنگی قرار دارند، سنگهایی که بهاحتمالزیاد پس از جنگ هرمز و اخراج پرتغالیها تا سالهای بسیاری از هرمز به بندرعباس انتقال داده شده اند». این پژوهشگر تاریخ و مستقل هرمزگانی برای اثبات گفتههای خود به منابعی اشاره کرد و گفت: «در همان…
نیما صفا، نویسنده و پژوهشگر تاریخ در بخشی از مقالهی «نظری بر عمارت کلاهفرنگی بندرعباس» به ارائه توضیحاتی درمورد عمارت کلاهفرنگی پرداختهام. در ادامه با جزئیاتی از سابقه مرمت این بنا و اهمیت این موضوع آشنا میشوید. بر اساس آنچه در منابع تاریخی ذکر شده، این عمارت یکبار در سال 1729 .م برابر با 1142 .ش که در پی حمله افغانها به آن دچار خساراتی شده بود، توسط هلندیان تعمیر شده (فلور، ویلم، حکومت نادرشاه، همان، ص 121) همچنین گزارش دیگری حاکی است که در دورهی زمامداری مرحوم «حاجی احمد خان کبابی» (پدر مرحوم سدید السلطنه)، عمارت از لحاظ بنائی و نجاری توسط ایشان مرمت شده است (کریم زاده تبریزی، محمدعلی، همان، ص 10؛ سدیدالسلطنه، محمدعلی، همان، ص 597 )؛ اما مسلما این عمارت در طول سالیان گوناکون بارها توسط ساکنین آن مورد تعمیر و بازسازی و احتمالا تغییراتی قرار گرفته که در منابع تاریخی ذکر نشده است. نمایی از چهره ی کنونی ایوان ضلع جنوبی و درب و اتاقهای طبقه دوم عمارت کلاه فرنگی نمایی از ضلع شرقی عمارت، ایوان ضلع شمالی طبقه اول و دوم و نیز سقف ریزش کردهی یکی از اتاقها عکسها از : نگارنده ثبت ملی عمارت کلاه فرنگی «عمارت کلاه فرنگی» بندرعباس به همراه اسکلهی…
