جدید به قدیم
رئیس سازمان هواشناسی از پیشبینی بارشهای نرمال در زمستان خبر داد، اما هشدار داد که بحران آب کشور به دلیل کمبارشیهای گذشته همچنان ادامه دارد.
سواحل مکران بهعنوان یکی از مناطق راهبردی و کلیدی ایران، از ظرفیتهای گسترده اقتصادی، ژئوپلیتیک و زیستمحیطی برخوردار است. توسعه متوازن و پایدار این کرانه میتواند به رونق اقتصادی و ایجاد اشتغال منجر شود و همچنین نقش مؤثری در تحکیم امنیت ملی و بهرهبرداری از موقعیت ترانزیتی و انرژی کشور ایفا کند. اما در عین حال باید توجه داشت توسعه سواحل مکران به عنوان یک ضرورت ملی و محلی، نیازمند پشتوانههای پژوهشی و روشهای علمی است. به همین جهت گفتگویی داشتیم با "دکتر مهدی میرزاده کوهشاهی" دانشیار جغرافیای سیاسی دانشگاه هرمزگان تا به بررسی متدهای علمی، چارچوبهای مطالعاتی و نقش پژوهش در تدوین راهبردهای توسعه این منطقه بپردازیم.
در سالهای اخیر، ادبیات علمی مرتبط با هیدرولوژی، اقلیمشناسی و مدیریت منابع آب بهطور مداوم بر این نکته تأکید کرده است که گستره وسیعی از مناطق نیمهخشک جهان ازجمله ایران، اکنون وارد مرحلهای جدید از تغییرات پایدار اقلیمی شدهاند؛ مرحلهای که در آن کاهش محسوس بارشها، جابهجایی زمانی الگوهای بارندگی، افزایش دما، تشدید فرآیند تبخیر-تعرق، و ناپایداری رژیمهای هیدرولوژیکی، بهصورت همزمان و متداخل بروز مییابد. در این چارچوب، ارزیابیهای مبتنی بر پایشهای دورهای و تحلیل دادههای اقلیمی نشان میدهد که وضعیت بارشها در سال آینده به احتمال قوی بدتر از سال جاری خواهد بود و این روند صرفاً یک نوسان طبیعی کوتاهمدت تلقی نمیشود، بلکه بخشی از یک الگوی پایدار و عمیق تغییرات اقلیمی در منطقه است. ازاینرو، سیاستگذاران و نهادهای مرتبط موظفاند رویکرد خود را از «مدیریت واکنشی» مبتنی بر امید به بهبود مقطعی بارش، به «مدیریت پیشدستانه و مبتنی بر تابآوری» تغییر دهند و کشور را برای مواجهه با بدترین سناریوهای محتمل آماده سازند.
اخیرا «فایننشال تایمز» در مورد آخرین وضعیت پروژه نئوم عربستان سعودی نوشت: پروژه نئوم و شهر «لاین» که محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان، آن را نماد آینده بدون نفت و شهری فراانسانی معرفی کرده بود، با مشکلات بنیادی روبهرو شده است. طراحیهای اولیه شامل یک بندر پنهان، استادیوم معلق در ارتفاع ۳۵۰ متری و ساختمانهای وارونه بود؛ اما حتی مهندسان هشدار داده بودند که قوانین فیزیک این سازهها را غیرممکن میکند. این نشریه میافزاید: «امروز، پس از صرف دستکم ۵۰ میلیارد دلار، بیابان نئوم پر از چاله و پایههای نیمهکاره است. از میان پروژههای فرعی، تنها پیست اسکی کوهستانی «تروجِنا» با سرعت پیش میرود. مقامهای نئوم میگویند لاین هنوز اولویت استراتژیک است، اما در واقع پروژه به گفته کارکنان سابقش به جایی رسیده که فقط باید راهی برای عقبنشینی آرام ولیعهد پیدا کرد؛ رؤیایی که در نهایت قربانی قوانین فیزیک، اقتصاد و خودکامگی شد. »
